Kültür & Seyahat YAZARI
Canan Egeli
Araştırmacı Gezgin & Kültür Elçisi
Latmos'un Sabah Sisinde Çintar ve Zeytin: Bin Yıllık Taşların Çağrısı
Taşların Arasında Uyanan Bereket
Herakleia'nın agorasında kurulan taş düzeneklerde sıkılan o koyu yeşil yağ, mitolojide Ay Tanrıçası Selene'nin çoban Endymion'u rüyalara daldırdığı Latmos yamaçlarında yeniden hayat buldu. Yol arkadaşım, antik Karia'nın taş ustaları bu agoralarda yalnızca ticaret yapmıyor, toprağın suyunu ve ağacın sabrını kutsuyordu. Bugün Milas'tan Aydın dağlarına, Kıyıkışlacık kıyılarından Bozdoğan yamaçlarına kadar uzanan zeytinliklerde, traktör römorklarından yükselen o tanıdık çıtırtı aynı türküyü söylüyor. Bir yanda zeytin silkilirken, diğer yanda son yağmurlarla kızılçam diplerinde boy veren çintar mantarları sepetleri dolduruyor; dağ köylerinde köz ateşine bırakılan çintarın kokusu zeytinyağının acılığıyla kavuşuyor.
Efe Naralarından Kalan Sabır
Vaktiyle Çakırcalı'nın, Yörük Ali'nin sığındığı o kovuklu gövdeler, şimdi bereketli bir sezonun ağırlığıyla eğiliyor. Sevgili Egeli dostlarım, modern dünyanın telaşında hızlıca tüketip geçtiğimiz sofralara bir zeytin tanesinin kaç mevsimde, hangi çileyle ulaştığını hiç düşündünüz mü? Antik agoranın ortasında bin yıl önce zeytini ezen taş ile bu sabah fabrikanın kontinü hattında dönen zeytin hamuru arasında zamandan başka hiçbir fark yok. Doğanın bize sunduğu bu direnç, efelerin dağlardaki dik duruşu kadar sahici ve ödünsüz.
Toprağın Belleğine Dönüş Vakti
Kasım ortası yaklaşırken, önümüzdeki günlerde başlayacak okul ara tatiliyle birlikte şehirlerden kaçıp Ege'nin termal vadilerine, Denizli'nin traverten eteklerine veya Muğla'nın köylerine doğru bir hareketlilik başlayacak. Fakat asıl seyahat, bir otele kapanıp kalmak değil; Latmos'un patikalarında çam iğnelerine basa basa yürümek, Eskihisar'da Stratonikeia'nın yıkık sütunları ardında çay yudumlamak ve köylünün çuvalından dökülen zeytinin tozunu solumaktır. Çatallı dalların arasından göğe bakıp toprağın sesini dinlemeyi unuttuğumuz gün, bu coğrafyanın ruhunu da kaybederiz.
Şimdi çantanızı hazırlayın; bu hafta sonu kendinize bir iyilik yapıp dağ yollarına düşün, pazardan bir kilo taze çintar alıp kiremitte köy zeytinyağıyla buluşturun ve bu kadim sofranın hakkını verin.
Yazarın Diğer Yazıları
13 Kas 2026
