Kültür & Seyahat YAZARI
Canan Egeli
Araştırmacı Gezgin & Kültür Elçisi
Latmos'un Taş Duvarlarında Zeytin Hasadı: Bin Yıllık Kökler Bize Ne Fısıldıyor?
Agoranın Ortasında Uyanan Kadim Bellek
Geçtiğimiz saatlerde Muğla'nın Milas kıyılarında, Herakleia Antik Kenti'nin agorasında gerçekleşen zeytin hasadı işte bu toprağın hiç kesilmeyen nefesini bir kez daha hatırlattı. Prof. Dr. Zeliha Gider Büyüközer ve ekibinin kazı yürüttüğü o antik sütunların dibindeki asırlık ağaçlardan toplanan zeytinler, taşların arasında soğuk sıkımla yağa dönüştü. Bir yanda binlerce yıl öncesinin agora basamakları, diğer yanda köylü kadınların el emeği... İnsan o taşlara elini koyduğunda anlıyor; Karya'nın taş ustaları ile bugün o dağlarda sepet ören çoban aslında aynı zeytinin gölgesinde soluklanmış. Bu toprakları korumak, sadece kırık bir mermer parçasını müzede sergilemek değil; o mermerin dibinde kök salan ağacın hakkını vermek demek.
Kissebükü Patikalarından Yükselen Koruma Çığlığı
Tam da bu hasat günlerinde Bodrum Kissebükü patikalarında erken Bizans kalıntıları arasında yürüyen yüzü aşkın gezginin ayak sesleri, Muğla'nın dört bir yanından gelen yeni arkeolojik sit alanı tescil kararlarıyla yankı buldu. Datça Ovabükü'nden Bodrum Kızılağaç'a, Menteşe'nin köylerine kadar uzanan koruma sınırları Resmi Gazete'de kayda geçti. Yol arkadaşım, sorarım sana: Üzerine beton dökülmek istenen bir koya baktığında gördüğün şey sadece boş bir arazi mi, yoksa bin beş yüz yıl önce bir keşişin ya da zeytin tüccarının ayak bastığı kutsal bir emanet mi? Kissebükü'nün vaftizhane kalıntıları arasında deniz kokusunu ciğerlerine çekenler, tarihin sadece kitaplarda değil, toprağın ta kendisinde yaşadığını çok iyi bilir.
Çam Pürçükleri Arasında Çintar Vakti
Kasım ayı dağ köylerinde sadece zeytin silkmekle geçmez; yağmurun ardından orman tabanına düşen o ilk kokuyu takip etme vaktidir. Çam diplerini kabartan turuncu çintar mantarları sepetlere dolmaya başladı bile. Akşam serinliğinde kuzine sobasının üzerinde, taze sıkılmış o acımtırak zeytinyağı ve bir tutam tuzla cızırdayan çintarın lezzetini hiçbir saray sofrası veremez. Bu hafta sonu şehirdeki telaşını arkanda bırak; ayağına dayanıklı bir postal geçirip Latmos'un patikalarına vur kendini. Taş duvarların ardındaki zeytin toplayan teyzelere bir 'kolay gelsin' de ve toprağın bin yıldır değişmeyen o serin kokusunu doya doya içine çek.
Yazarın Diğer Yazıları
13 Kas 2026
