Zeytinde Rekolte Var, İhracatta Deprem: Dalındaki Bereket Çiftçiyi Neden Kurtarmıyor?

Ekim ayının son günlerinde Akhisar’dan Edremit’e, Aydın ovalarından Tire’ye kadar zeytinliklerde hasat telaşı var. Ağaçlar bu sezon maşallah yüklü, dalında danesi parıldıyor; fakat köy kahvelerinde üreticinin yüzü bir türlü gülmüyor. Neden mi? Çünkü bugün Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nden (EZZİB) gelen 9 aylık bilanço masaya acı bir tokat gibi çarptı. İhracatımız değer bazında yüzde 28 erimiş, zeytinyağı çıkışımız ise miktar olarak tam yüzde 53 çakılmış! Hani altın sıvı bu yıl hem köylüyü hem hazineyi ihya edecekti? Masadaki ihracat hedefsizliği ile tarladaki traktörün boş deposu arasındaki bu uçurumu daha ne kadar görmezden geleceğiz?

İspanya Çakılırken Ege Nasıl Ayakta Kalacak

Dünya piyasasında oyunun kuralları çok sert değişiyor. Akdeniz havzasında rekolte patlaması var; en büyük rakibimiz İspanya’da üretici fiyatları dip seviyelere inmiş durumda. EZZİB Başkanı Emre Uygun’un bugün yaptığı çağrı boşuna değil: Avrupa Birliği’nin uyguladığı kota engeli ve ABD’deki vergi duvarı ihracatçımızın elini kolunu bağlıyor. Küresel piyasada fiyatlar gerilerken bizim depolardaki yağın gidecek limanı daralıyor. Peki, dışarıda rekabet gücünü kaybeden tüccar bu zararı nereden çıkaracak dersiniz? Elbette dönüp dolaşıp faturayı en zayıf halkaya, yani sabahın kırağısında sırık sallayan gariban üreticiye kesecek. Kendi pazarımızı yabancı stoklara kaptırırken biz daha neyi bekliyoruz?

Traktörün Deposundaki Yangın Dalı Yakıyor

TÜİK’in taze açıkladığı girdi maliyet endeksi ortada; mazot, gübre ve enerji masrafları çiftçinin belini kırmaya devam ediyor. Akhisar Zeytinliova’da çiftçinin ürünü teslim etmeyip hasadı durdurma eşiğine gelmesi sizce bir şımarıklık mı? Dekar başına hasat maliyetleri uçmuşken, yevmiyeler cep yakarken Ankara’dan yükselen 'ek mazot ve gübre desteği yok' açıklamaları üreticiye reva mıdır? Mazotun litresiyle baş edemeyen, kooperatif kapısında üç kuruş fiyatla karşılaşan üretici yarın o ağacın dibine gübre atamazsa, seneye o zeytini dalında bulabilecek miyiz sanıyorsunuz?

Bereketli Topraklar Sahipsiz Kalmamalı

Çözüm dövünmekte değil, aklı ve vicdanı masaya koymakta. Dökme yağ peşinde koşup uluslararası tekellerin insafına sığınmak yerine; TARİŞ başta olmak üzere üretici kooperatiflerine gerçek maliyetlere dayalı acil bir taban fiyat müdahale yetkisi verilmelidir. İç piyasada sağlıklı gıdaya muhtaç tüketici ile dalında malı para etmeyen çiftçi arasına giren aracı zinciri kırılmalı, tarladaki mazotun vergisi derhal sıfırlanmalıdır. Ey bu toprakların asıl sahipleri, soruyorum sizlere: Alın terinin karşılığını alamayıp ağacına küsen bir köylünün olduğu memlekette, hangi ekonomi gerçekten kalkınabilir?

Eşref Toprak

Zeytinde Rekolte Var, İhracatta Deprem: Dalındaki Bereket Çiftçiyi Neden Kurtarmıyor?

Yazarın Diğer Yazıları

Dalında Kalan Zeytin Kime Küstü? Bereket Yılında Ege Çiftçisinin Büyük Çıkmazı

Beyaz Altın Kararıyor, Zeytinde Fırtına Kapıda: Ege Çiftçisi Bu Kışı Nasıl Çıkaracak?

Zeytinde Rekor Dediler, Üreticiyi Dalında Vurdular: Kuşlar Yesin mi Diyelim?

İlginizi Çekebilir

Milyar Dolarlık Bulut Masalları mı, Ege Fabrikasının Kendi Sunucusu mu?

Chatbot ile Vakit Kaybetmeyi Bırakın: Ege’nin Fabrikalarında 'Ajanlar' Çağı Başladı