Ana sayfa Genel “Malgaç Baskını”

“Malgaç Baskını”

Bugün 16 Haziran 2017 Malgaç Baskını’nın 98.yıl dönümü; “Malkaç Baskını” (Bölge Halkı Malgaç Keydirmesi) nerede olmuştur? Bu günkü Nazilli-Aydın karayolu üzerinde Sultanhisar ilçesinde bulunan Malgaç Deresi üzerin de bulunan demiryolu köprüsün de gerçekleşmiştir.

     “Malgaç Baskını” nasıl olmuştur? Kurtuluş Savaşını ilk günlerinde Yunan karargâhının, cephaneliğinin yok edilmesi ve Malgaç Köprüsünde demiryolunun havaya uçurulması, telgraf tellerinin de kesilerek ulaşımın ve haberleşmenin engellenmesi dolaysıyla Yunanlıların Nazilli’de ki işgal kıtasıyla Aydın’ın ilişkinin kesilmesi tarihe “Malgaç Baskını” olarak geçmiştir.

    Osmanlı Devleti yıllar süren Trablusgarp, Balkan Savaşları ve 4 yıl süren 1.Dünya Savaşından yorgun ve bitkin çıkmış, müttefikleri ile beraber yenik sayılan Osmanlı Devleti 30 Ekim 1918’de Mondros Ateşkes Mütarekesini imzalamak zorunda kalmıştı. Adıgeçen mütarekenin 7.maddesine göre; Anadolu İngiliz, Fransız, İtalyan birliklerince yer yer işgal ediliyordu. Paris Dörtler Anlaşması gereği de Yunanlılar 15 Mayıs 1919 Perşembe günü İzmir’e asker çıkardı,

27 Mayıs 1919’da Aydın Yunanlılar tarafından işgal edildi.

     Bu kargaşa ortamında Türk Milletinin hürriyet aşığı ve özgürlük sevdalıları Yunan işgallere karşı sivil ve asker birleşerek ilk Milli Direniş hareketlerini başlattılar. Yörük Ali Efe, Kıllı oğlu Hüseyin Efe beraberinde Yüzbaşı Ahmet Bey, Teğmen Zekai ve Asteğmen Necmi’den meydana gelen ilk Aydın Milli Kuvveti

1 Haziran 1919 günü Yenipazar’ın Donduran Köyünde toplandı ve dağa Zeybek Bayrağını diktiler. Zeybekler çok cesur, iyi nişancı kişlerden oluşuyordu. Diğer köylerden topladıkları gönüllülerle müfrezenin mevcudu 60 kişiye ulaştı.

   15-16 Haziran 1919 gecesi Donduran Köyünde’den yola çıktılar. Gece saat 02.00’de Menderes Nehrinden sallarla karşıya geçtikler. Sultanhisar’ın 1 km doğusunda Malgaç Deresi üzerindeki demiryolu muhafızları olan 20 kişilik Yunan müfrezesini sessizce kuşattılar.  

    Teğmen Zekai Bey, Malgaç Demiryolu köprüsünün ayaklarına dinamitleri yerleştirirken birkaç zeybekte telgraf tellerini kesmişti. Büyük bir gürültü ile patlayan dinamitler demiryolu köprüsünü tahrip etti. Bu patlamadan birkaç dakika sonra Atça’da sahur topu atılmıştı. Bu sahur topu, şaşırtmaca görevini de yerine getirmişti, Yunan askerleri köprünün uçurulması için patlatılan dinamit lokumlarını sahur topu sanmışlardı. Malgaç köprüsünün hemen doğusunda köprüyü korumak için çavdar tarlası bulunan 20 kişilik Yunan müfrezesi üç tarafdan açılan ateşle yok edildi.

     Patlama ve silah seslerini duyarak Sultanhisar’dan koşup gelen Yunan askerleri, karşılarında efeleri görünce ya silahlarını bırakıp kaçmışlar, ya da canlarını vermişlerdi. Yörük Ali Efe müfrezesinden sadece bir kızan yaralanmıştı. Bu baskın sonunda Yunanlılardan makineli tüfek, silahlar, cephaneler ve diğer eşyalar ele geçirildi.

     Malgaç Baskını ile Yunan Ordusuna Menderes Cephesinde unutamayacağı bir cevap ve ders verilmiştir. Kazanılan başarı, zeybeklerin cesaretini artırdı.

     Ayrıca Malgaç Baskını Anadolu’nun Batı’sın da ve Güney’in de düzenli, bilinçli ve Milli Şuurla işgalci güçlere yapılan ilk baskın olarak kabul edilmektedir.       Malgaç Baskını Milli Kurtuluş Mücadelemizin ve Kuva-yı Milliye hareketinin en önemli dönüm noktalarından biridir. 15 Mayıs 1919 Perşembe günü Yunanlıların İzmir’e çıkışında ilk kurşunu atan gazeteci Hasan Tahsin, ilk düzenli direnişi gösteren Yörük Ali Efe ve müfrezesi olmuştur.

  Başta Yörük Ali Efe ve kızanları, Vatanperver subaylarımız, Milli Mücadele’nin gizli kahramanlarını bu şanlı direnişte öncülük yaparken hayatlarını kaybeden şehitlerimizi ve gazilerimizi manevi huzurlarında saygı-minetle anarken bu vatan uğruna hayatını feda eden tüm şehitlerimizin ruhları şad makamları cennet olsun. A.E